بخش قابل توجهی از انتقادهایی که امروز نسبت به اسلام مطرح می‌شود، ناظر به موضوع جهاد و قتال است. به‌ویژه در سال‌های اخیر و با وقوع جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای، این پرسش بیش از گذشته مطرح شده است که آیا اسلام دینی جنگ‌طلب است و آیا آیات قرآن مسلمانان را به خشونت و کشورگشایی دعوت…
آیه‌ای که در قرآن برای پیامبر جنبه تکلیفی ایجاد می‌کند که در امر یا امور (کار/کارها) با دیگران مشورت کند، آیه ۱۵۹ سوره آل‌عمران است: وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ و در کار[ها] با آنان مشورت کن و چون تصمیم گرفتی، بر خدا توکل کن آل‌عمران / ۱۵۹ نکات مورد توجه در…
بغداد را باید خاستگاه تدوین و نظام‌مند شدن اندیشه تصوف در جهان اسلام به شمار آورد. تصوف اگرچه در بصره زاده شد، اما در بغداد به یک مکتب فکری مستقل تبدیل گردید؛ مکتبی که کوشید تجربه عرفانی را در چارچوب شریعت، عقل و سنت تبیین کند. از همین رو، تاریخ تصوف بغداد بیش از آنکه…
«بَیعت» مصدر «بایَعَ» و «بَیع» مصدر «باعَ» است. هر دو از ریشه «ب ی ع» بوده و به معنای قبول عهد و پیمان و پذیرش یک عقد یا قرارداد به صورت دوطرفه‌اند. بیعت سنّت اصیل عربی است و در معنای عرفی، مربوط به معاملات می‌شد. در سنّت عربی متداول بود وقتی طرفین معامله شرایط عقد…
اگر بخواهیم تاریخ عرفان و تصوف اسلامی را به چند جریان اصلی تقسیم کنیم، بی‌تردید مکتب خراسان یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین آن‌هاست. این مکتب نه‌تنها در شکل‌گیری اندیشه عرفانی در ایران نقش اساسی داشت، بلکه بسیاری از مفاهیم بنیادین تصوف، از جمله «فنا»، «محبت» و «سُکر»، در همین بستر به بلوغ رسید. خراسان بزرگ،…
مقدمه این بحث، آشنایی با چند اصطلاح قرآنی است: موت: مرگ. مرگ در قرآن یک اتفاق و واقعه است و جنبه توصیفی از یک حالت را دارد. توفّی (یَتَوَفّی): این واژه در قرآن به صورت «یَتَوَفّی» و مشتقات آن آمده است و به معنای دریافت کردن، گرفتن و دریافت کامل چیزی است. نفس: در ارتباط…
