هر یک از ما به عنوان انسان دارای ویژگی های خاصی هستیم که تفاوت هایی را با همنوعان ما ایجاد میکند. این تفاوت ها گاهی اوقات امتیاز ما نسبت به دیگری محسوب می شود و البته این که چه چیزی در کجا و چه وقتی یک امتیاز باشد متفاوت است.
این ویژگی ها می تواند ژنتیک یا ارثی باشد یا در نتیجه تلاش ما که باعث بهبود عملکرد و کارایی ما می شود. بدیهی است توجه من در این مطلب روی آن دسته از خصوصیات و ویژگی هایی است که خوب،مفید و باصطلاح بی خطر هستند! مثل تناسب اندام و زیبایی صورت و موی خوب و چشمان زیبا که تا حدود زیادی به ژنتیک و بعد سبک زندگی مربوط است. حتی دارایی و ثروت مادی که از پدر و مادر یا اجداد خود به ارث می بریم. همه این ها یک امتیاز است.
یک بخش دیگری از ویژگی ها وجود دارد که مثل دسته بالا وراثتی نیست بلکه اکتسابی است. یعنی در نتیجه تلاش و تعهد و تمرین و باصطلاح تربیت و مهارت فردی ایجاد می شود. مثل روحیه انصاف، جوانمردی، حق طلبی و نمونه های مثبت دیگری که می تواند در یک شخص ایجاد شود.نکته اینجاست که کدامیک از این دو دسته ویژگی به عنوان ارزش یا فضیلت محسوب می شود؟ ارزش و فضیلت حقیقی…
در فلسفه رواقیون تلاش برای کسب فضیلت است. یعنی در سنجش امتیاز تاکید روی ویژگی هایی است که در نتیجه تصمیم و اراده و عمل فردی به دست می آید و حوزه ارزیابی و ارزش گذاری آن هم اخلاق،کنش و واکنش های انسانی است. این موضوع و توجه در رواقی گری به معنی نادیده گرفتن و نفی خصوصیات وراثتی خوب نیست بلکه منظور این است که اگرچه داشتن و دارا بودن این ویژگی ها ارزشمند است اما ارزش و فضیلت مورد نظر رواقی گری این نیست.
به عبارتی رواقیون معتقدند آنچه که ما صاحبش هستیم ولی در کسب و تحصیل آن دخالتی نداشته ایم در حیطه ارزش گذاری فلسفه رواقی قرار نمی گیرد ولی خوب است و یک امتیاز محسوب می شود اما مبنای فضیلت و ارزش آن چیزهایی است که یک فرد با مسئولیت پذیری و تعهد در جستجو و تحصیل آن است.
در رواقی گری چهار فضیلت اصلی مطرح است:
خردمندی،عدالت،شجاعت،خویشتن داری
دیدگاهتان را بنویسید